Oproep editie 2012

Een nieuwe editie van de Prijs Belgische Ontwikkelingssamenwerking is gelanceerd. Deze oproep is open tot 31 maart 2011. U kan in het reglement lezen of u in aanmerking komt voor deelname.

Ik wil me kandidaat stellen

B-lymfocyten als effector witte bloedcellen voor immunoregulatorische mechanismen gedurende infectie met Trypanosoma cruzi

Elina ZUÑIGA researcher laureaat
elinazuniga@hotmail.com

°1972 Argentinië
Licentie in de biochemie, Universidad Nacional de Córdoba, Argentinië, 1995

Linfocito B: Blanco y efector de mecanismos inmunoregulatorios durante la infección con Trypanosoma cruzi

De doctoraatsthesis van Elina Zúñiga heeft een belangrijke bijdrage geleverd tot het ontrafelen van de mechanismen waarmee Chagas’ ziekte zich ontwikkelt als een chronische infectie. De ziekte van Chagas is een in de tropen veel voorkomende en gevreesde ziekte. Ze is verantwoordelijk voor ontstaan van hartproblemen en schade aan specifieke spierweefsels en kan 20 tot 30 jaar bij de mens aanwezig blijven als chronische infectie. Voor deze ziekte is nog geen afdoende therapie voorhanden. Ze wordt veroorzaakt door het protozoön Trypanosoma cruzi. Infectie met deze parasiet resulteert in eerste instantie in een enorme stimulatie van het immuunsysteem van de gastheer: B-cellen gaan bijv. sterk vermeerderen in aantal. Juist die enorme B-celactivatie wordt door de parasiet op zijn beurt aangegrepen als een middel om een eigen verdediging op te bouwen tegen de vernietigende werking van het immuunsysteem van de gastheer. Dr. Zúñiga toonde in haar werk aan dat de geactiveerde B- cellen versneld in apoptose gaan. Met apoptose wordt bedoeld dat er actieve celdood optreedt. Er worden m.a.w. enzymatische processen in gang gezet in de B-cellen die resulteren in het afsterven van de cellen. Celdood wordt normaal gezien door het immuunsysteem aangewend als een controlemechanisme om het immuunsysteem in evenwicht te houden: na activatie van lymfocyten ten gevolge van een infectie, volgt een fase van ‘normalisatie’: het aantal lymfocyten wordt opnieuw gereduceerd. Uit deze studie is gebleken dat Trypanosoma zelf herkenningssignalen voorziet die o.a. apoptose in gang zetten op een moment dat dit nog niet gewenst is. Hierdoor wordt vroegtijdig een deel van de verdedigende lymfocyten van de gastheer uitgeschakeld, wat resulteert in een afgezwakte immuunrespons en wat onder meer ook verklaart waarom de parasiet erin slaagt zich chronisch in de gastheer te installeren. Dr. Zúñiga onderzocht dan verder op zeer gedetailleerde wijze welke mechanismen verantwoordelijk zijn voor de vroegtijdige apoptose van de B-cellen. Eén van haar belangrijkste bevindingen hierbij is dat Fas/Fas ligand interacties hierbij een sleutelrol spelen. Deze moleculen worden aan het oppervlak van B-cellen gepresenteerd na interactie met de parasiet. Ten gevolge van deze interactie worden B-cellen dan geëlimineerd. Deze nieuwe informatie kan, zoals terecht opgemerkt door Dr. Zúñiga, nuttig worden gebruikt bij de ontwikkeling van nieuwe therapie. Toekomstig onderzoekswerk zal uitwijzen of het mogelijk is te interfereren met de Fas/Fas ligand interactie en op die manier het immuunsysteem van de gastheer meer kansen te geven een verdediging op te bouwen tegen Trypanosoma cruzi. Deze nieuw opgedane kennis, die we te danken hebben aan dr. Zúñiga, vormt maar een onderdeel van haar werk. Dr. Zúñiga bestudeerde bijvoorbeeld ook andere mechanismen verantwoordelijk voor apoptose. Zo is gebleken dat geactiveerde B-cellen ook een bètagalactose bindend lectine tot expressie brengen en dat dit lectine een invloed heeft op de werking en overleving van T-cellen en geïnfecteerde macrofagen.
Er mag dan ook geen twijfel bestaan dat dit werk in belangrijke mate bijdraagt tot de bestrijding van Chagas’ ziekte. De opgedane kennis verbreedt de algemene immunologische basiskennis en zal nuttig blijken, meer in bijzonder voor het begrijpen (en bestrijden) van andere gelijkaardige infecties, zoals malaria of Afrikaanse Trypanosomiasis.

verslag door Prof. Dr. M. Maras, Departement biologie, Universiteit Antwerpen