Oproep editie 2012

Een nieuwe editie van de Prijs Belgische Ontwikkelingssamenwerking is gelanceerd. Deze oproep is open tot 31 maart 2011. U kan in het reglement lezen of u in aanmerking komt voor deelname.

Ik wil me kandidaat stellen

Bodemkundige en hydrologische effecten van vegetatieherstel in gesloten gebieden op gedegradeerde hellingen in de hooglanden van Noord-Ethiopië

Katrien DESCHEEMAEKER researcher laureaat
katrien.descheemaeker@gmail.com

°1977 België
Bio-ingenieur in Land- en Bosbeheer, 2000

Pedological and hydrological effects of vegetation restoration in exclosures established on degraded hillslopes in the highlands of Northern Ethiopia

Landdegradatie is een belangrijk probleem in gebieden met een hoge bevolkingsdruk. Door verstoring van de bodem en natuurlijke vegetatie daalt de beschikbaarheid van nutriënten en water, waardoor duurzaam gebruik van het beschikbare landoppervlak bedreigd wordt. De hooglanden in het noorden van Ethiopië zijn een voorbeeld van een gebied waar landdegradatie een ernstige bedreiging vormt. Sinds het midden van de jaren '70 werden in deze streek verschillende strategieën getest en toegepast om verdere degradatie te beperken of om gedegradeerde gebieden te herstellen. Eén van de gebruikte ingrepen is het creëren van 'gesloten gebieden', waar belastende activiteiten zoals begrazing sterk beperkt of verboden worden, zodat de natuurlijke vegetatie zich kan herstellen.
In de studie van Katrien Descheemaeker worden de effecten van het gebruik van gesloten gebieden als maatregel voor bodem- en waterconservatie geëvalueerd. Het onderzoek bestaat uit een vergelijking tussen gesloten gebieden van verschillende leeftijd en een vergelijking van deze gebieden met onverstoorde zones en niet-gesloten gedegradeerde zones. Hiervoor werd een groot aantal relevante kenmerken bepaald voor de geselecteerde sites. De studie van de bodems binnen de verschillende percelen, met vooral aandacht voor de afzetting van materiaal dat gemobiliseerd werd door erosie en voor de accumulatie en omzetting van organisch materiaal langs het bodemoppervlak, toont aan dat de chemische en fysische bodemkwaliteit significant verbetert na sluiting van een gebied. Uit de studie van de waterbalans, met metingen voor bodemwater, afstroomwater en evapotranspiratie, kan worden afgeleid dat de infiltratie van water toeneemt in de gesloten gebieden, waardoor regeneratie van de vegetatie binnen het gebied optreedt en bodemdegradatie rond het gebied vermindert. In een derde deel van het werk wordt aangetoond dat de afleiding van ravijnen naar gesloten gebieden het herstel van gedegradeerde zones verder bevordert.
De auteur presenteert een uitvoerige inventarisatie en analyse van de wijzigingen die optreden na introductie van gesloten gebieden. De kwaliteit van het onderzoek is zeer hoog op alle vlakken, van terreinwaarneming tot data-analyse. Enkele delen van het werk werden al gepubliceerd in internationale tijdschriften, en maken nu deel uit van een coherent geheel. Het werk eindigt met praktische aanbevelingen voor aanleg en beheer van gesloten gebieden, en ook uit andere delen blijkt aandacht voor het maatschappelijke belang van de onderzoeksresultaten. Door deze gerichtheid en door de ruime toepasbaarheid van de bevindingen in tropische en subtropische gebieden heeft het werk een hoge ontwikkelingsrelevantie.
 

verslag: Dr. F. Mees, Geologie en Mineralogie, Koninklijk Museum voor Midden-Afrika, Tervuren