Oproep editie 2012

Een nieuwe editie van de Prijs Belgische Ontwikkelingssamenwerking is gelanceerd. Deze oproep is open tot 31 maart 2011. U kan in het reglement lezen of u in aanmerking komt voor deelname.

Ik wil me kandidaat stellen

De zwarte aangetast door de witte ziekte/Reflecties over Ukuthwasa

Kelly LUCK student laureaat
g9730887@campus.ru.ac.za

°1978 Zuid Afrika
Bachelor’s in antropologie, Rhodes University, Grahamstown, Zuid-Afrika, 2000

White Sickness in a Black Man/A Reflexive Study of Ukuthwasa

Het werk van Kelly Luck wordt terecht gelauwerd. Waarom ? Allereerst omdat Kelly Luck, momenteel bachelor, een beloftevolle onderzoeker blijkt te zijn. Het is bijgevolg zeker positief haar te kunnen aanmoedigen om haar onderzoekswerk verder te zetten. Maar er is meer. Het is een feit dat ontwikkelingsprojecten nog vaak opgezet worden door instanties buiten de gemeenschappen waarvoor ze bedoeld zijn. Zij worden eveneens ook vaak uitgevoerd door economische en culturele tussenpersonen die zich weinig bewust zijn van wat er op lokaal vlak op het spel staat. Zij zijn zich evenmin bewust van de betekenis die de verschillende lokale groepen hechten aan wat hen aangeboden – of zelfs opgelegd – wordt. Aan de ene kant verstoren de ontwikkelingsprojecten bijna altijd het evenwicht van een gemeenschap door de integratie in de markteconomie te verhogen van bepaalde fracties van de bevolking. Aan de andere kant interpreteren vele Afrikaanse volkeren nog het individueel – en moeilijk - verkrijgen van rijkdom als een ideaal model van sociale harmonie en gezondheid. Dit model vloeit voort uit relatiepatronen conform met de ancestrale tradities (eventueel speciaal voor deze reden opgebouwd). Dit speciaal soort van contact leidt dan weer tot nieuwe ongelijkheden, nieuwe behoeften ontstaan en er komt een andere waardenschaal.
De helers proberen om te gaan met deze sociale en culturele veranderingen en de harmonie, nodig voor het leven binnen de gemeenschap, te herstellen. Zij zelf, echter, worden ook beïnvloed door deze veranderingen en worden geconfronteerd met rivaliteiten en afgunst, gevoelens die worden opgeroepen door de nieuwe vormen van rijkdom. Zij zelf maken deel uit van de gemeenschap waarvoor zij verondersteld worden zorg te dragen. Hun kunst weerspiegelt de veranderingen die het toegenomen belang van het geld en het vergaren ervan hebben aangebracht aan de verhoudingen tussen mannen en vrouwen, en tussen de generaties en, bovenal, aan de essentiële verhoudingen met de voorouders. Het is in deze context dat, bijvoorbeeld, de toegang tot het onderwijs of tot een functie in de formele economische sector in conflict komt met de trouw aan de lokale gemeenschap en met de loyaliteit ten opzichte van de familiegroep. De laureate stelt ons deze nieuwe subjectiviteit voor alsook de complexiteit van de ervaringen die sociale en economische veranderingen kunnen voortbrengen. Ze doet dit binnen de specifieke context ontstaan door de recente politieke veranderingen in Zuid-Afrika en waarvan het land langzaam maar zeker alle gevolgen van begint te dragen. Laat ons hopen dat het een betere verstandhouding teweegbrengt tussen bevolkingsgroepen die tot voor kort nog gescheiden leefden. De laureate heeft haar uitstekende kennis van de relevante literatuur aangewend ten behoeve van een grote – en noodzakelijke – fijngevoeligheid in het veldwerk. Wij hopen dat zij haar onderzoek zal verder zetten en verdiepen.

verslag door Dr. Danielle de Lame, Etnosociologie & Etnogeschiedenis, Koninklijk Museum voor Midden-Afrika, Tervuren