Oproep editie 2012

Een nieuwe editie van de Prijs Belgische Ontwikkelingssamenwerking is gelanceerd. Deze oproep is open tot 31 maart 2011. U kan in het reglement lezen of u in aanmerking komt voor deelname.

Ik wil me kandidaat stellen

Evaluatie van de gecombineerde toxiciteit van binaire mengsels van zware metalen tegenover de mangrove alikruik Tympanotonus fuscatus var radula (L.)/ Relevantie van de evaluaties i.v.m. gecombineerde toxiciteit bij het vastleggen van realistische milieuv

Adebayo OTITOLOJU researcher laureaat
bayotitoloju@yahoo.com

°1968 Nigeria
Master’s in zoölogie, University of Lagos, Nigeria, 1992

Evaluation of the Joint-Action Toxicity of Binary Mixtures of Heavy Metals against the Mangrove Periwinkle Tympanotonus fuscatus var radula (L.)/Relevance of Joint Action Toxicity Evaluations in Setting Realistic Environmental Safe Limits of Heavy Metals

Ecotoxicologisch onderzoek is uiterst relevant, en niet in het minst ook in een ontwikkelingscontext. De ecotoxicologie is ook een onderzoeksdomein waarin een te simplistische visie belangrijke schadelijke gevolgen kan hebben. Eén van de centrale problemen in de ecotoxicologie is de gecombineerde actie van meerdere polluenten: als je twee toxische substanties mengt, is hun gecombineerde effect dan de som van de afzonderlijke stoffen, of zijn er synergistische of antagonistische interacties? Dit is de problematiek die het onderwerp uitmaakt van de bekroonde publicaties van Dr Otitoloju. Het aantrekkelijke aan het voorliggende onderzoek is dat de auteur een internationale standaard van werken combineert met een duidelijke relevantie voor de lokale context. De auteur gebruikt lokaal voorkomende, marien-benthische organismen als modelorganismen, en stelt deze in goed georganiseerde experimenten bloot aan een gradiënt van gekende mengsels van zware metalen. De bekomen respons (mortaliteit) wordt vergeleken met voorspellingen op basis van de respons waargenomen bij blootstelling aan de polluenten afzonderlijk. De resultaten zijn opvallend, en suggereren vooral antagonistische interacties.
Wat me aanspreekt in het voorliggende onderzoek is de poging van de auteur om zich, ondanks de minder gunstige logistieke omstandigheden die vermoedelijk in Lagos heersen, expliciet op het internationale terrein te begeven, met conceptueel interessant onderzoek, van voldoende hoge standaard om in internationale tijdschriften te worden aanvaard. Dit echter zonder de relevantie voor de lokale context te vergeten: het betrokken onderzoek heeft zonder twijfel waarde bij het bepalen van grenswaarden voor pollutie in kustmilieus in Nigeria en omgeving, en kan op die manier bijdragen tot een meer milieuveilige uitbouw van de economie in de regio. Het staat buiten kijf dat dit zeer nodig is.
Dit gezegd zijnde, mag er ook op gewezen worden dat er bij de betrokken studies kanttekeningen mogen worden geplaatst. Zo wordt in de discussie van één van de publicaties de idee gesuggereerd dat het eventueel mogelijk zou moeten zijn om de antagonistische interacties tussen Zink en Cadmium te exploiteren bij het beheer van door Cadmium gecontamineerde aquatische systemen. Dit is een potentieel zeer gevaarlijke suggestie (onder meer omdat ze gebaseerd is op een studie met een zeer beperkt aantal soorten), die eventueel misbruikt kan worden om het probleem van Cadmium-contaminatie niet aan de bron aan te pakken. Overigens zijn er ook inherente beperkingen aan dit type studies, die niet echt in rekening worden gebracht door de auteur: in zijn onderzoek worden vooral binaire mengsels gebruikt, maar ook dit gaat voorbij aan de complexiteit in de natuurlijke habitatten, met méér polluenten én interacties met allerhande andere factoren. Al kan daar weer op worden gerepliceerd dat in één van de ingediende studies de auteur een poging doet om alvast de in Lagos Lagoon voorkomende mengsels van polluenten na te bootsen.
Kort samengevat trekken de betrokken publicaties mijn aandacht omdat een goede poging wordt gedaan zeer degelijk onderzoek te leveren, naar de standaarden die internationaal gehanteerd worden, dit echter zonder het onderzoek van de Europese of Noord-Amerikaanse voorbeelden blindweg te kopiëren, maar precies de goede elementen van die voorbeelden over te nemen in een onderzoek dat rechtstreeks relevant is voor de eigen regio.
 

verslag door Prof. Dr. L. De Meester, Laboratorium Aquatische Ecologie, Katholieke Universiteit Leuven