Oproep editie 2012

Een nieuwe editie van de Prijs Belgische Ontwikkelingssamenwerking is gelanceerd. Deze oproep is open tot 31 maart 2011. U kan in het reglement lezen of u in aanmerking komt voor deelname.

Ik wil me kandidaat stellen

Hydrogeologisch en hydrogeochemisch onderzoek van een kustaquifer in Dar-es-Salaam, Tanzania

Ibrahimu Chikira MJEMAH researcher laureaat
ichikira@yahoo.com

°1971 Tanzania
Bachelor in Milieu-engineering, University of Dar-es-Salaam, Tanzania, 2000

Hydrogeological and hydrogeochemical investigation of a coastal aquifer in Dar-es-Salaam, Tanzania

De maatschappij krijgt vandaag de dag vaak te horen dat er de komende decennia een belangrijk tekort aan drinkwater zal ontstaan in de wereld, waarvan vooral mensen uit ontwikkelingslanden het slachtoffer kunnen worden. Deze zeer ontwikkelingsrelevante studie legt zich toe op de drinkwaterproblematiek in de voormalige Tanzaniaanse hoofdstad Dar-es-Salaam, vandaag met ongeveer 3 miljoen inwoners nog steeds het grootste stedelijke centrum in het land.
De doelstellingen van deze studie waren viervoudig: ten eerste, het onderzoeken van de structuur en van de dynamiek van het grondwaterreservoir en ten tweede, het in kaart brengen van de stroming van het grondwater. Op de derde plaats hield de studie zich bezig met het karakteriseren van de grondwaterkwaliteit uitgaande van de hydrogeologische en -geochemische processen en randvoorwaarden van de kustaquifer; en ten vierde, met het opstellen van een wiskundig model en het simuleren van de regionale grondwaterstroming in het studiegebied.
Ondanks het gebrek aan wetenschappelijke publicaties in ISI-geïndexeerde (International Standards Institute) tijdschriften met leescomité is het duidelijk dat de wetenschappelijke kwaliteit van het werk hoog is. De laureaat voerde tal van pompproeven, debietsmetingen, waterniveaumetingen, enz uit onder moeilijke omstandigheden en bracht de resultaten duidelijk in kaart. Hij maakte van zijn werk niet enkel een uiterst degelijk wetenschappelijk werk, maar ook een maatschappelijk relevant document voor het toekomstige grond- en oppervlaktewaterbeleid in Tanzania.
De laureaat concludeerde o.a. dat de grondwateraanvulling van de twee soorten aquifers (een niet-gespannen en een halfgespannen aquifer) gebeurt door regen zowel via de breuken in het studiegebied (regionaal) als dankzij het zandige karakter van de oppervlakkige afzettingen in de kustvlakte (lokaal). Dit werd geschat op 122 mm per jaar. De resultaten wijzen er ook op dat de aquifer bijdraagt tot de stroming van de rivieren Mina, Kizinga en Msimbazi, zodat ze watervoerend blijven gedurende de droge periode, zij het via verschillende lithologische condities. De grondwateronttrekking in het studiegebied werd geschat op 8.79 miljoen m³/jaar. Verder berekende de laureaat o.a. dat de uitstroming naar de rivieren 28964 m³/dag bedroeg, en de uitstroming naar de zee 81368 m³/dag.
De analyse van grondwaterkwaliteit wees op tekenen van verslechtering als gevolg van verontreiniging door puntbronnen, voornamelijk afvalwater (huishoudelijk afvalwater, septische putten, gedolven latrines, enz.) van de inwoners, en tot op zekere hoogte van stedelijke landbouw, beïnvloed door mest en kunstmeststoffen. Er heerste een hoge nitraat- en sulfaatconcentratie en het dominante watertype is NaCl voor beide types aquifer, terwijl voor niet-verontreinigde ondiepe putten het CaHC03 watertype overheerste.
Ten slotte stelt de laureaat een aantal aanbevelingen voor, zowel op niveau van voortgezet wetenschappelijk onderzoek (o.a. betreffende de vergelijking met niet-verontreinigde sites) als op maatschappelijk vlak (gerichte aandacht voor mogelijke problemen van aquifer-overexploitatie).
Deze studie is de Prijs Ontwikkelingssamenwerking zeker waardig en er mag gehoopt worden op een wetenschappelijke en maatschappelijke valorisatie van de resultaten, onder meer door wetenschappelijke publicaties en door implementering van de bevindingen in het lokale beleid.

Dattari Mjemah, hongera sana kwa kazi hii.
 

verslag: Prof. Farid Dahdouh-Guebas, Biocomplexity Research Focus, Laboratorium Plantkunde en Natuurbeheer, Vrije Universiteit Brussel, en Departement Biologie van de Organismen, Université Libre de Bruxelles