Oproep editie 2012

Een nieuwe editie van de Prijs Belgische Ontwikkelingssamenwerking is gelanceerd. Deze oproep is open tot 31 maart 2011. U kan in het reglement lezen of u in aanmerking komt voor deelname.

Ik wil me kandidaat stellen

Moleculaire karakterisering van de mitochondriale controleregio van de melkvis, Chanos chanos : nut en toepassing in populatiegenetische studies

Rachel June RAVAGO-GOTANCO student laureaat
rachel@upmsi.ph

°1974 Filippijnen
Master’s in de moleculaire biologie en biotechnologie, University of the Philippines, Filippijnen, 2001

Molecular characterization of the mitochondrial control region of the milkfish, Chanos Chanos : utility and application to population genetic studies

De wereldproductie van in het wild gevangen vis is stabiel gebleven, terwijl de aanvoer van kweekvis jaarlijks blijft toenemen. De visproductie in tropische kustecosystemen kan zeer hoog zijn, maar staat in toenemende mate onder druk door ongereglementeerde visserij en schade aan de habitat. Bovendien blijft de biologische basis van vele economisch belangrijke mariene soorten fragmentarisch gekend. Er bestaat een groot tekort aan betrouwbare wetenschappelijke informatie.
De melkvis is een middelgrote vis die leeft in de waterkolom en nabij de bodem, en zich voedt met algen en kleine mariene organismen. De soort is wijd verspreid over de tropische Indo-Pacifische Oceaan, in natte gebieden langsheen de kust en mariene kustwateren. Een zeer belangrijke aquacultuur en visvangst is gebaseerd op melkvis. Gedurende lange tijd werd de aquacultuur belemmerd door een slechte beheersing van de voortplanting, die de wildvang van larven noodzaakte. De korte tijd sinds het invoeren van de kunstmatige kweek maakt dat melkvis nog niet werd gedomesticeerd. Een belangrijke stap daartoe is de genetische karakterisatie van wilde populaties zodat stammen van melkvis kunnen worden geëvalueerd en uitgekozen voor gerichte selectie.
De thesis van Rachel Ravago handelt juist over de genetische karakterisering van wilde melkvispopulaties, aangezien de wetenschappelijk literatuur niet eenstemmig is over dit onderwerp. Daarom werd een klein stukje van het celgenoom (het DNA dat zich bevindt in de mitochondria) uitvoerig gekarakteriseerd. Een nieuwe genetische merker werd ontwikkeld en gebruikt ter vergelijking van wijd verspreide populaties.
De studie omvat drie verwante aspecten. Het eerste aspect handelt over de genetische variatie in het mitochondriaal genoom. Melkvis DNA vertoont uitgebreide lengtevariabiliteit and heteroplasmie door de aanwezigheid van een 41 basepaar tandem herhaalde sequentie. Deze resultaten werden gepubliceerd in het internationaal hoogstaand tijdschrift Marine Biotechnology. Het tweede aspect evalueert het nut van deze variatie om natuurlijke populaties te karakteriseren. Daar slechts weinig variatie tussen populaties kon worden opgespoord met deze merker, werd hij niet weerhouden. In een derde en laatste aspect werd de genetische structuur bestudeerd in natuurlijke populaties in de Indo-Pacifiek gebaseerd op een andere merker, namelijk sequentievariatie van de mitochondriale controleregio. Op grote schaal vertonen stalen van de Filippijnen (westelijke Stille Zuidzee), Hawaii (oostelijke Stille Zuidzee) en India (Indische Oceaan) duidelijke verschillen van elkaar. De Filippijnse stalen uit Currimao (Noordkust) verschillen van de Digos (Zuidkust) en nabijgelegen Bolinao (Noordkust) stalen. Bijgevolg wordt de melkvispopulatie best beschouwd als onderscheiden genetische eenheden, met mogelijks specifieke levensgeschiedenissen en ecofysiologische kenmerken.
Het laatste aspect is van groot belang voor het beheer van de visserij en de optimalisatie van aquacultuur. Vermits melkvispopulaties duidelijk verschillen over de Indische Oceaan en Stille Zuidzee, moeten de visserijbeheerders deze diversiteit in rekening brengen. Anderzijds kan aquacultuur voordeel halen uit een verhoogde productie door wilde stammen met een hoog potentieel voor groei en overleving te selecteren. Rachel Ravago heeft een zeer mooie bijdrage geleverd tot het duurzaam gebruik van de natuurlijke hulpbronnen van haar land en de wijde regio, en tot de bescherming van de mariene biodiversiteit.

verslag door Prof. Dr. Filip Volckaert, Laboratorium voor Aquatische Ecologie, Katholieke Universiteit Leuven