Oproep editie 2012

Een nieuwe editie van de Prijs Belgische Ontwikkelingssamenwerking is gelanceerd. Deze oproep is open tot 31 maart 2011. U kan in het reglement lezen of u in aanmerking komt voor deelname.

Ik wil me kandidaat stellen

Ravijnvorming als gevolg van wegaanleg: een gevalstudie in het hoogland van Ethiopië

Edith LUYTEN student laureaat


°1977 België
Licentie geografie, Katholieke Universiteit Leuven, 2000

Ravijnvorming als gevolg van wegaanleg: een gevalstudie in het hoogland van Ehtiopië

'Desertificatie' of 'verwoestijning' is een belangrijk probleem in Ethiopië. Door de hoge bevolkingsdruk en de lage technische ontwikkeling, is het evenwicht tussen mens en natuur er labiel en ondoordachte ingrepen in het milieu zullen dan ook vlug leiden tot landdegradatie die dikwijls onomkeerbaar is. Het begrijpen van de processen en mechanismen van desertificatie is dus van groot belang om preventieve maatregelen te kunnen nemen en aldus te komen tot een duurzaam landbeheer.

Het aanleggen van wegen is onontbeerlijk voor de ontwikkeling van een land. Wegen vormen de bloedsomloop van een land, ze zorgen voor de aan- en afvoer van economische goederen, mensen en ideeën. In ontwikkelingslanden heeft wegaanleg echter ook een schaduwzijde. Vooral in heuvelgebieden vormt het wegtracé dikwijls de aanzet voor ravijnerosie, een bijzonder spectaculaire, agressieve en onomkeerbare vorm van bodemerosie, waardoor een streek letterlijk dood kan bloeden.

Deze studie onderzoekt de ravijnvorming als gevolg van wegaanleg in een gebied van de provincie Tigray in het hoogland van Ethiopië. De bevolking in dit gebied is grotendeels afhankelijk van landbouw voor zijn bestaan. Door de sterke hellingen en de klimatologische omstandigheden vormt bodemerosie er reeds een groot probleem, dat de productiviteit van de landbouw aantast. Dit wordt nog versterkt door de wegaanleg, maar de wegen zijn er ook nodig om de landbouwproducten te kunnen commercialiseren De boeren zijn daarenboven bijzonder kwetsbaar omdat, zolang de weg zelf niet bedreigd wordt, er geen hulp geboden wordt door de officiële 'Road Authority' en de boeren dus alleen voor de gevolgen opdraaien. Hier moet dus een evenwicht gevonden worden.

De studie toont duidelijk waar en waarom de wegaanleg tot ravijnerosie leidt. Ze stelt ook een aantal praktische en eenvoudig uitvoerbare maatregelen voor om ravijnerosie in de toekomst te voorkomen. Zo is het belangrijk dat de interceptie, de concentratie en het afleiden van het afstromend water minimaal wordt gehouden. Tevens moeten er technieken worden gebruikt om het door de weg geconcentreerde water terug te verspreiden of te laten infiltreren in de bodem, eerder dan het rechtstreeks op de onbeschermde lagere hellingen te leiden.

verslag door Prof. Dr. Morgan De Dapper, Departement geografie, Onderzoekseenheid 'Fysische geografie, geomorfologie & geo-archeologie van mediterrane en tropische gebieden', Universiteit Gent