Oproep editie 2012

Een nieuwe editie van de Prijs Belgische Ontwikkelingssamenwerking is gelanceerd. Deze oproep is open tot 31 maart 2011. U kan in het reglement lezen of u in aanmerking komt voor deelname.

Ik wil me kandidaat stellen

Sociaal kapitaal en projectperformantie in een derdewereldcontext/ Uitwisselingsmechanismen en sociale netwerken in ruraal Nicaragua

Nadia MOLENAERS researcher laureaat
namol@ruca.ua.ac.be

°1967 België
Licentie in politieke wetenschappen, 1994

Social Capital and Project Performance in a Third World Context/Exchange mechanisms and social networks in rural Nicaragua

Sociaal kapitaal mag dan één van de meest sexy onderwerpen geworden zijn in recent politicologisch en sociologisch onderzoek, de wijze waarop Nadia Molenaers dit presenteert is een echte verademing. Hoewel persoonlijk nauw betrokken bij de ontwikkelingsproblematiek van Nicaragua is haar werk sec en afstandelijk, en wetenschappelijk letterlijk zo diepgravend dat ook de minder voor de hand liggende netwerken aan de oppervlakte komen. Ze vergelijkt in haar doctoraat het sociaal kapitaal van twee zeer vergelijkbare dorpen die opmerkelijk verschillend inspeelden op eenzelfde aanbod inzake microfinanciering. Eens te meer, en deze keer met wetenschappelijk zeer degelijk onderbouwd cijfermateriaal, wordt Putnam's thesis bevestigd: verticale, cliëntelistische netwerken zijn een rem op de ontwikkeling, zowel economisch als democratisch, terwijl horizontale open netwerken, die geregeld worden door vertrouwen en wederkerigheid, ontwikkeling bevorderen. Het succes van ontwikkelingsprojecten wordt dus mede bepaald door reeds aanwezige netwerken die ook de processen van structurele uitsluiting definiëren. Door nu meer en meer een beroep te doen op lokale NGO’s lopen donoren het risico bestaande patronen van uitsluiting, waar de armsten als steeds het eerste slachtoffer van zijn, te bestendigen. In de woorden van haar promotor klinkt dit zo: ‘Haar proefschrift kan worden gelezen als een belangrijke nuancering bij het soms naïeve geloof in het open, egalitair en democratisch karakter van de civiele maatschappij. Als NGO’s opereren in een context van asymmetrische en exclusionistische netwerken, dan zullen zij die verhoudingen reproduceren, ook doorheen de ontwikkelingsprojecten waarbij ze betrokken zijn. (…) Ze pleit ervoor om, vooraleer samenwerkingsverbanden op te zetten, een grondige analyse te maken van de bestaande netwerken. Dat lijkt me een maatschappelijk gezien uiterst relevante en naar het ontwikkelingswerk toe bij uitstek praktische aanbeveling.’ Relevant in ieder geval, praktisch staat nog te bekijken, want zulk een analyse duurt z’n tijd en inmiddels kan je toch niet aan de zijlijn gaan staan, maar dit onderzoek moet zeker de nodige kritische voetnoten kunnen aanbrengen bij ons huidig beleid en wordt mede daarom terecht bekroond met deze prijs.

verslag door Steph Feremans, Attaché, Kabinet Ontwikkelingssamenwerking