Oproep editie 2012

Een nieuwe editie van de Prijs Belgische Ontwikkelingssamenwerking is gelanceerd. Deze oproep is open tot 31 maart 2011. U kan in het reglement lezen of u in aanmerking komt voor deelname.

Ik wil me kandidaat stellen

Beweging versus organisatie/Ontstaan en ontwikkeling van een Vlaamse ontwikkelings-NGO: Oxfam-Wereldwinkels, 1971-2000

Jan VAN DE POEL student laureaat
jan_van_de_poel@hotmail.com

°1983 België
Licentiaat in de hedendaagse geschiedenis, Vrije Universiteit Brussel, 2005

Beweging versus organisatie/Ontstaan en ontwikkeling van een Vlaamse ontwikkelings-NGO: Oxfam-Wereldwinkels, 1971-2000

Vele Belgische NGO’s ontstonden in de jaren ’60 onder invloed van een groeiende bewustwording en verontwaardiging van de scheve Noord-Zuidverhoudingen. De aanwezigheid van deze NGO’s bracht een solidariteit met het Zuiden op gang en beïnvloedde over de jaren heen ook de meer welvarend wordende bevolking en zijn beleidsmakers. Momenteel is het ondenkbaar dat ontwikkelingsprogramma’s uitgewerkt worden zonder dat het middenveld, de civiele maatschappij, hierbij betrokken wordt. Ook de steun voor ontwikkelingssamenwerking binnen Vlaanderen is de laatste 10 jaren sterk toegenomen. Er wordt gesproken van een vermaatschappelijking van acties rond armoedebestrijding, eerlijke handel, sociale economie, etc. Vele individuen, bedrijven, vakbonden, boerenbewegingen, sportclubs, e.a. hebben hun eigen project, eigen model en eigen werking met de kwetsbaren in Zuid en/of Noord. Met betrekking tot ontwikkelingssamenwerking worden ze vaak de vierde pijler van de ontwikkelingssamenwerking genoemd. Deze vermenigvuldiging van actoren en werkvormen roept vele vragen op, waaronder vele organisatorische vragen.

Door middel van een historische en sociologische organisatieanalyse van de grootste Vlaamse ontwikkelings-NGO – Oxfam-Wereldwinkels – legt de auteur valkuilen bloot die NGO’s en andere actoren op hun ontwikkelingspad kunnen ontmoeten.

De gehanteerde historische invalshoek, geënt op de meer gangbare sociologische benaderingen van sociale organisaties, maakt dat het werk komt tot nieuwe inzichten. De auteur toont aan dat een organisatorische vorm nooit op zich staat en steeds een resultaat is van keuzes uit zowel het verleden als het heden. Vrijwilligers zijn de drijvende krachten, de ‘resources’, achter de sociale organisaties die dragers zijn voor de sociale bewegingen. De inschakeling van vrijwilligers en het organiseren van deze ‘resources’ in een werkbare organisatie, zonder de eigenheid van de beweging te verliezen, is van kapitaal belang. Dit werk ontkracht tevens de stelling dat NGO’s onvermijdelijk verworden tot geldmachines die vooral met hun eigen voortbestaan begaan zijn. Het toont aan dat een bewegingsorganisatie de sleutels tot haar organisatorische ontwikkeling zelf in handen heeft. Uit deze specifieke studie van Oxfam-Wereldwinkels kunnen lessen worden getrokken voor andere NGO’s, en voor de recent ontstane nieuwe ontwikkelingsactoren.
 

verslag: Dr. J. Stessens, Hoger Instituut voor de Arbeid, Sector Duurzame Ontwikkeling, Katholieke Universiteit Leuven