Oproep editie 2012

Een nieuwe editie van de Prijs Belgische Ontwikkelingssamenwerking is gelanceerd. Deze oproep is open tot 31 maart 2011. U kan in het reglement lezen of u in aanmerking komt voor deelname.

Ik wil me kandidaat stellen

Hoe lokale private organisaties in Kinshasa zich organiseren in het bieden van lager onderwijs in een relatief "staatloze" staat

Karen BÜSCHER student laureaat
karen.büscher@UGent.be

°1983 België
Licentiaat Afrikaanse Talen en Culturen, Universiteit Gent, 2006

Hoe lokale private organisaties in Kinshasa zich organiseren in het bieden van lager onderwijs in een relatief "staatloze" staat

In deze boeiende verhandeling wordt onderzocht hoe in Kinshasa lokale private organisaties, die gesitueerd kunnen worden in de civiele maatschappij, lager onderwijs aanbieden in een relatief staatloze context. Hoewel men kan stellen dat er van het publieke onderwijs in de Democratische Republiek Congo niet veel meer overblijft, en deze private initiatieven het vacuüm trachten in te vullen dat door de jarenlange verwaarlozing van de onderwijsstructuren is ontstaan, toch betekent dit niet dat ze, zoals dat in zeer grote mate het geval is op het vlak van de economie, volkomen buiten de controle van de staat opereren, tenminste niet in Kinshasa. Dat komt omdat de staat nog altijd het monopolie heeft op het verlenen van diploma's en daarmee ook controle behoudt over onderwijsloopbanen en (bepaalde) ontwikkelingsmogelijkheden. De verhandeling maakt niet alleen duidelijk hoe het privé-onderwijs zich concreet ontwikkelt, maar ook hoe er grote discrepanties bestaan tussen verschillende initiatieven (waarbij relatieve rijkdom toch weer een grote rol gaat spelen) en hoe het vooral het tussenniveau is van syndicaten en associaties van privé-scholen dat een rol gaat spelen in de empowerment van de burgerlijke maatschappij. Het is dat niveau dat door internationale donoren wordt gesteund.
Interessant is ook dat duidelijk wordt dat het in de praktijk in feite niet gaat om een tegenstelling tussen de staat en de privé-initiatieven (de civiele maatschappij). In de concrete situatie waarin nagenoeg de gehele bevolking, inclusief de vertegenwoordigers van de staat, zoals de onderwijsinspecteurs, aangewezen is op overlevingsstrategieën en waarin privé-scholen ook een belangrijke manier zijn om (wat) geld te verdienen, zijn beide eigenlijk in grote mate met elkaar verweven. De relatie tussen staat en civiele maatschappij is er dus zeker geen van (volledige) afwijzing of scheiding, zoals ook duidelijk blijkt uit de verzuchtingen van de Kinois zelf, die in de verhandeling uitgebreid aan het woord komen. Ze maken duidelijk dat ze trots zijn op het feit dat ze in dergelijke, uiterst moeilijke omstandigheden toch zelf onderwijs kunnen organiseren zonder de staat. Ze geven echter, merkwaardig genoeg, ook blijk van een hunkering naar de ontwikkeling (terugkeer) van een sterke staat, die hen uiteindelijk toch de garantie lijkt te geven dat ook hun privé-initiatieven kunnen bijdragen tot een nieuwe Kongolese maatschappij die haar burgers een waardig bestaan kan bieden.
Als licenciaatsverhandeling is de studie indrukwekkend door de breedte en diepgang van het onderzoek en het genuanceerde en gedifferentieerde inzicht dat ze biedt in de complexe Kongolese context. Ze getuigt van een groot synthesevermogen, een bijzondere maturiteit en intellectuele capaciteit.
 

verslag: Prof. J. Masschelein, Centrum voor Wijsgerige Pedagogiek, Katholieke Universiteit Leuven