Oproep editie 2012

Een nieuwe editie van de Prijs Belgische Ontwikkelingssamenwerking is gelanceerd. Deze oproep is open tot 31 maart 2011. U kan in het reglement lezen of u in aanmerking komt voor deelname.

Ik wil me kandidaat stellen

Nieuwe moleculaire aanpak voor de typering van Leishmania van het donovani complex: taxonomische en epidemiologische toepassingen

Kelly Wilber QUISPE TINTAYA researcher laureaat
quispw01@med.nyu.edu

°1975 Peru
Bachelor in biologie, Universidad Nacional “Frederico Villareal”, Lima, Peru, 1999

New Molecular Approaches for Typing of Leishmania of the donovani complex: Taxonomical and Epidemiological Applications

De opgezwollen kinderbuikjes die we soms op beelden van de ontwikkelingslanden zien worden meestal veroorzaakt door een parasiet, Leishmania, die overgedragen wordt door zandvliegjes (viscerale leishmaniasis). Eens dit stadium bereikt is de onbehandelde ziekte meestal dodelijk. Ook Zuid-Europa wordt in mindere mate getroffen door leishmaniasis. Zoals met vele medicaties wordt van langs om meer resistentie tegen de behandeling opgemerkt, zodat veel inspanningen worden geleverd ter voorkoming van de infectie.
Het bekroonde werk is heel belangrijk om strategieën te bepalen ter beheersing van deze fatale ziekte, door de ziektebestrijding instrumenten in handen te geven die een efficiëntere preventie mogelijk maken. Preventiemaatregelen zijn erop gericht de bron van de ziekte aan te pakken. Viscerale leishmaniasis kan door verschillende soorten parasieten overgedragen worden, Leishmania infantum of Leishmania chagasi in Europa, Azië en Latijns-Amerika waarbij de hond de voornaamste gastheer is, en Leishmania donovani of Leishmania archibaldi in Afrika en delen van Azië waarbij de mens de voornaamste gastheer is. In Noordoost-Afrika en het Midden Oosten komen beide groepen voor en is het niet duidelijk welke species verantwoordelijk zijn voor de endemische viscerale leishmaniasis. Zo is het bijvoorbeeld onduidelijk welke voorzorgsmaatregelen in Soedan nodig zijn om viscerale leishmaniasis te voorkomen. Moet vooral de hond opgevolgd worden, of moet preventie zich toespitsen op de mens?
De huidige classificatie van deze parasieten is gebaseerd op multilocus enzymelectroforese. Met deze classificatietechniek kan men echter de epidemiologie niet volgen, noch de verwantschap tussen de diverse stammen in kaart brengen. Het werk van Dr Kelly Wilber Quispe Tintaya spitste zich toe op de ontwikkeling van nieuwe technieken die zowel bij classificatie, diagnose als bij epidemiologie kunnen worden gebruikt. Hij ontwikkelde daarvoor enkele vooruitstrevende genetische testmethodes die deze taak wel aankonden, en meteen ook uitgebreider onderzoek naar de ziekte toelieten. Hij perfectioneerde vervolgens een paar van deze testen als routine detectietechnieken en paste die toe op honden- en mensenstalen van Europa en Oost-Afrika.
Dr Kelly Wilber Quispe Tintaya ontdekte tijdens zijn onderzoek dat de classificatie zoals ze momenteel gebeurt, niet overeenkomt met de genetische verwantschap van de stammen. Vooral in Soedan is de genetische diversiteit van Leishmania zo groot, dat de hypothese kon worden vooropgesteld dat deze regio aan de oorsprong ligt van deze parasieten, wat echter door verder onderzoek nog moet worden bevestigd. Anderzijds kon de vroegere classificatie weerlegd worden die aantoonde dat drie Leishmania species verantwoordelijk waren voor viscerale leishmaniasis in Soedan (L. infantum, L. donovani en L. archibaldi). Volgens het bekroonde werk is enkel L. donovani gerelateerd aan de ziekte in Soedan, en zijn mutaties in de divergente Soedanese L. donovani verantwoordelijk voor de verkeerde classificatie via de enzymatische methode. Bijgevolg moet het preventiebeleid in Soedan zich toespitsen op de menselijke drager. Het onderzoek suggereert ook dat problematische classificaties in andere delen van de wereld, zoals bijvoorbeeld Latijns-Amerika, wellicht een efficiënt preventie- en behandelingsbeleid verhinderen.
Met deze nieuwe classificatie en epidemiologische inzichten, en met deze nieuwe diagnose-testen, heeft dit werk een grote bijdrage geleverd aan de vooruitgang van de bestrijding van viscerale leishmaniasis. Verschillende aspecten van dit werk werden in diverse artikels gepubliceerd, o.a. in het prestigieuze Journal of Infectious Diseases.
 

verslag: Prof. A.-M. Vandamme, Laboratorium voor Klinische en Epidemiologische Virologie, Katholieke Universiteit Leuven