Oproep editie 2012

Een nieuwe editie van de Prijs Belgische Ontwikkelingssamenwerking is gelanceerd. Deze oproep is open tot 31 maart 2011. U kan in het reglement lezen of u in aanmerking komt voor deelname.

Ik wil me kandidaat stellen

Sedimentgebonden afvoer van nutriënten uit afwateringsgebieden stroomopwaarts van microdammen in Noord-Ethiopië

Nigussie HAREGEWEYN researcher laureaat
nigussie_haregeweyn@yahoo.com

°1973 Ethiopië
Master in Bodemkunde en Waterbeheer, Alemaya University, Ethiopië, 2000

Sediment-bound nutrient export from micro-dam catchments in Northern Ethiopia

Toenemende bodemerosie is een belangrijk probleem waar veel landen mee worden geconfronteerd en kan worden beschouwd als de belangrijkste dreiging voor de landbouw, in het bijzonder in Afrika. Verwijzen we maar naar de geschiedkundigen, die de val van grote beschavingen uit het verleden toeschrijven aan oncontroleerbare erosie. Erosie wordt veroorzaakt door verscheidene factoren, vaak gekoppeld aan menselijke activiteiten (in hoofdzaak klimaatsverandering en een slecht bodemgebruik: ontbossing, landbouwpraktijken, bouwwerken...). Onder de talrijke negatieve invloeden wordt een toegenomen sedimentatie waargenomen in de waterreservoirs die zich vormen achter dammen aangelegd voor een beter waterbeheer. Hoge sedimentgehaltes leiden tot een belangrijke daling in de efficiëntie en levensduur van deze reservoirs en, aan de andere kant, tot een verlies in nutriënten voor de teelten stroomopwaarts. Het is in dit algemeen kader dat de studie van Dr. N. Haregeweyn zich situeert.
Zijn werk - een mooi voorbeeld van samenwerking tussen de Ethiopische en Belgische onderzoekseenheden - omvat de studie en kwantificering van de mechanismen met betrekking tot de erosie van bodems, het vasthouden van sedimenten en nutriënten (stikstof, fosfor, koolstof, kalium, calcium en magnesium). Nadien werd hun impact geschat op de efficiëntie en de kosten van landbouwpraktijken in Ethiopië. Verschillende kleine hydrografische bekkens worden vergeleken en aanbevelingen gegeven voor een beter beheer. Het is de eerste keer dat een soortgelijke studie wordt uitgevoerd in Ethiopië, meer bepaald in een regio waar verliezen in nutriënten moeilijk kunnen worden gecompenseerd door meststoffen, gezien de zware financiële last voor de bevolking. Dit op zich reeds is voldoende bewijs voor het grote belang van het werk en voor de bijdrage ervan aan duurzame ontwikkeling. Daarnaast dient ook de kwaliteit van de benadering benadrukt te worden: het gaat hier namelijk om een multidisciplinaire en exhaustieve studie, van begin tot einde ('end-to-end') en dit is bijzonder opmerkelijk. De voorgestelde gegevens maken gebruik van een breed spectrum van geografische, chemische en landbouwkundige middelen, van mathematische modellen en economische factoren. De studie heeft zo de jaarlijkse verliezen in stikstof en fosfor geraamd op een aanzienlijke 34.2 miljoen €, en dit enkel voor de Tigray-regio. Zoals Dr. N. Haregeweyn en zijn medewerkers beklemtonen, hebben de politiek verantwoordelijken nu alle troeven in handen om tot actie over te gaan en om de bekomen resultaten om te zetten in een duurzaam beheer. Zij moeten hierbij voorrang geven aan geïntegreerde praktijken in het beheer van de bodemvruchtbaarheid.
 

verslag: Dr. D. Cardinal, Departement Mineralogie en Geochemie, Koninklijk Museum voor Midden-Afrika, Tervuren